'Verkoop natuur is onbehoorlijk bestuur'.

april 2013

In een brief stelt Herman Stevens dat de openbare verkoop van natuurgrond onverstandig is. Herman zijn vader is geboren en opgegroeid in Daarle. Een verkorte versie van deze brief is op zaterdag 6 april verschenen in TC Tubantia.

Het vorige kabinet Rutte-1 besloot dat het rijk door verkoop van natuurgrond in de periode 2013-2017 het overheidstekort met 100 miljoen Euro ging verkleinen.

Met voornoemde dwangopdracht verkoopt StaatsBosBeheer (SBB) in mei en juni 2013 een eerste pakket van 128 hectare natuur rond Daarle in Overijssel. Het zijn 76 kavels, groot tussen 0,5 en 6 hectare. Een aantal heeft de bestemming “Groen-Landschapselement”, maar het grootste deel is “Natuur” in het bestemmingsplan. Een uitschieter vormt het natuurgebied Bruine Veld (21 hectare). Verkoop geschiedt via internet aan de hoogstbiedende! In totaal verwacht de overheid wel 15.000 hectare te moeten verkopen om het bedrag binnen te krijgen. Een forse startinzet van € 7.500 per hectare natuur is daarop gestoeld. Of daar voldoende kopers voor zullen zijn?

Ruilverkaveling
Tijdens de ruilverkaveling Daarle zijn veel “lastige” houtwallen, slootjes en resthoekjes weggehaald. De agrariërs kregen iets minder grond terug dan ze inbrachten, maar wel als grote efficiënt te bewerken verkavelde percelen. Er ontstond een grootschaliger landschap. Ter compensatie van weggehaalde natuur en landschapselementen werd op geschikte locaties nieuwe natuur aangelegd, ook op (delen van) voormalige agrarische percelen ingeplant. Zo ontstonden grotere eenheden aaneengesloten natuur plus verbindende landschapselementen. Het rijk droog fors bij in de kosten. Agrariërs betalen hun deel in 30 jaar af. Goed beheer van deze (nieuw) ingerichte natuur werd gezekerd door het bij SBB onder te brengen. SBB heeft praktische beheerwerk van de meeste percelen uitbesteed aan de SBNL/WBE, inclusief een reële vergoeding.

Uniek Daarle's landschap
De percelen hebben een landschappelijke waarde. Aankleding en historische herkenbaarheid van het Daarlese landschap is van belang voor behoud van het streekeigene. Ook liggen natuurpercelen in gebied met een hoge archeologische verwachtingswaarde. De ruilverkaveling schiep via een kaalslag van landschapselementen  een grootschaliger landschap waarin het huidige groen alleen maar belangrijker is geworden. Bewoners van het buitengebied, maar ook zeker dorp/stedelingen en recreanten genieten van een aangekleed landschap waar ze ook nog regelmatig iets zien of horen aan dieren, bloeiende planten en wisselende uitzichten.

De percelen hebben ook een ecologische waarde. In een agrarisch gebied waar de meeste percelen tot op het randje zeer intensief bewerkt worden, moeten de nu nog aanwezige natuur en groenpercelen zorgen voor de broodnodige ecologische verbindingen door het landschap. Goed beheer, door de jaren gefaseerd uitgevoerd, zorgt voor variatie, meer randzones en een hogere natuurwaarde.

Ongeorganiseerd rommeltje
Verkoop van natuur door het rijk is in mijn ogen ongewenst. Er ontstaat een grotere diversiteit aan eigenaren. ’t Wordt een rommeltje. Beheer wordt niet meer centraal geregeld en aangestuurd. SBB blijft met deel percelen zitten. Ook hebben de percelen geen prioriteit bij de weinige handhavers. Dat blijkt ook nu al, ik constateerde in het gebied diverse illegale activiteiten op natuurpercelen van particulieren. Dit zal op de verkochte terreinen ook geschieden. Bestemmingsplanregels en F&F wet voorkomen niet (of het kwaad is al geschied) dat bijv. een kudde geiten alles op de grond kaalvreet, vertrapt en beschijt en de bosschage tot 1.5 meter hoog kaal maakt.

Onbehoorlijk bestuur
De schaarse natuur van “ons” wordt aan “ons” verkocht, onverkwikkelijk! In eigendom bij SBB moest goed beheer veilig stellen via werkplannen, uitvoering en controle. Nu gooit SBB de gronden gedwongen over de schutting. Dat is onbehoorlijk bestuur. Het overheidstekort wordt groter, wat komt er hierna allemaal nog aan natuur in de etalage?

Verkoop aan vroegere eigenaren
SBB’s ondernemersplan promoot maatschappelijk ondernemen en thuis willen zijn in de streek, dat past niet bij dit over de schutting kieperen. “Onze” rijksoverheid verwacht daarna dat het beheerswerk door “ons” vrijwillig wordt uitgevoerd. Zonder geld en goede begeleiding voor beheer. Aankoop door boeren om de EU-eisen tot vergroening af te kopen via al bestaande natuur geeft geen enkele natuurwinst. Ook zijn er aan de verkoop geen extra voorwaarden opgesteld. Waarom niet? SBB kan de gronden aan de vroegere of aanliggende eigenaar verkopen met extra voorwaarden voor beheer.

Professioneel beheer voor parels
De “natuurparels” kunnen dan aan natuurorganisaties verkocht worden die zich bewezen hebben! En zorg voor voldoende beheergeld.

Daarmee bedoel ik het 21 hectare grote Bruine Veld. Dit is een nat heidegebied met bijzondere planten als klokjesgentiaan, beenbreek, heidekartelblad,  lavendelheide en dwergvlas. Verder heidekikker, moerassprinkhaan, tengere grasjuffer, das en vleermuizen. Aan vogels wielewaal, grauwe klauwier en appelvink. Veel overheidsgeld is besteed aan bufferzones en natuurrealisatie op een inliggende maïsakker, herstel van vennen en dopheide vegetaties.

Staatssecretaris Dijksma spreekt in haar brief aan de 2de kamer d.d. 20 maart 2013 minachtend over “stukjes grond”. Dijksma heeft het ook over locale initiatieven om terreinen te beheren. Mooie woorden, maar in de praktijk op vrijwillige basis zonder vergoeding alleen zeer kleinschalig van toepassing. Beheer kost geld omdat het werk uitbesteed moet worden. Deskundigheid moet aanwezig zijn om te bepalen welk beheer nodig en goed is en wat funest is. Alleen het landschappelijk aantrekkelijk zijn is voor een natuurparel als het Bruine Veld een onwaardige classificatie. Agrarische NatuurVerenigingen (ANV) zien de ecologische meerwaarde van dit soort gebieden nauwelijks vanwege bedrijfsblindheid. Een aangestelde gebiedsregisseur binnen de ANV, ook al heeft deze de kennis, krijgt onvoldoende ondersteuning om beheer goed uit te voeren. Een ANV kan onder goede regie zeker beheer uitvoeren.

De  rijksoverheid houdt nog steeds vol dat ze de achteruitgang aan natuurkwaliteit en diversiteit gaat stoppen en om gaat buigen naar verbetering. Ondertussen wil de provincie Overijssel de robuuste EHS herijken = verkleinen. De rijksoverheid doet via de verplichte verkopen rond Daarle en later ook elders er nog weer een schepje bovenop. De afbraak van natuurwaarden in ons buitengebied gaat maar door! Er moet meer behouden worden dan de N2000 kroonjuwelen!

Herman Stevens Dzn (Harm van Dieks van Krúmerharm)
Tel.: 06-52786351
Mail: stevens.hh(at)online.nl

 

 


< WBE betreurt verkoop natuurterreinen